Có những lúc trong cuộc đời, chỉ một sự việc rất nhỏ cũng khiến ta dừng lại và nhìn về phía sau.

Một cú ngã của mẹ ở tuổi 83.

Một ca phẫu thuật thay khớp háng.

Một đêm ngồi chờ tin mẹ sau phòng mổ.

Và trong những khoảnh khắc ấy, tôi bỗng nhận ra rằng: có những điều tưởng như bình thường nhất lại chính là những hạnh phúc lớn nhất của đời người.

Tôi vẫn còn mẹ.

Và có lẽ, chỉ riêng điều ấy thôi cũng đã là một may mắn mà không phải ai cũng còn có.

1. Một cú ngã khiến tôi nhìn lại cuộc đời của mẹ

Mẹ tôi năm nay 83 tuổi.

Ở tuổi ấy, đôi chân không còn vững, bước đi không còn nhanh nhẹn như trước. Một lần đi lại không cẩn thận, mẹ bị ngã và đau vùng háng.

Các em đưa mẹ vào bệnh viện tư nhân cách nhà khoảng 25 km. Sau khi về thăm, xem qua bệnh án, phim X-quang và trao đổi với bác sĩ, tôi biết đây không phải một chấn thương đơn giản. Mẹ bị gãy vùng cổ xương đùi, cần phải phẫu thuật thay khớp háng.

Bệnh viện nơi mẹ được đưa đến ban đầu có khả năng thực hiện những ca phẫu thuật tương tự. Nhưng sau khi anh em bàn bạc, chúng tôi quyết định đưa mẹ về Bệnh viện Đa khoa tỉnh để phẫu thuật và điều trị.

Mẹ đã được mổ.  Ca phẫu thuật ổn định.

Hiện mẹ đang nằm tại khu hồi sức, chờ sức khỏe ổn định hơn để trở về phòng bệnh. Rồi khi đủ khỏe, các con sẽ đưa mẹ về nhà.

Mọi chuyện trước mắt đã tạm yên lòng.

Nhưng chính trong những giờ phút chờ đợi ấy, tôi lại nghĩ rất nhiều về mẹ.

Tôi chợt thấy một điều thật lạ:

Khi còn nhỏ, chúng ta luôn nghĩ mẹ là người khỏe mạnh nhất trên đời. Đến khi mẹ già đi, chỉ một cú ngã cũng khiến cả gia đình lo lắng.

Và lúc ấy, tôi bắt đầu nhớ về cuộc đời của mẹ.

2. Người phụ nữ đã sinh và nuôi 11 người con

Mẹ tôi lấy chồng khi mới khoảng 17–18 tuổi.

Tuổi đời còn rất trẻ, nhưng mẹ đã sớm bước vào cuộc sống của một người vợ, một người mẹ.

Rồi những đứa con lần lượt ra đời.

Mười một người con. Tôi là con đầu lòng.

Ngày ấy, cuộc sống còn nhiều khó khăn. Nuôi một đứa trẻ đã vất vả, nuôi đến 11 người con lại càng là một hành trình mà chỉ người trong cuộc mới hiểu hết được.

Tôi không biết mẹ đã trải qua bao nhiêu ngày thiếu thốn, bao nhiêu đêm mất ngủ, bao nhiêu lần phải lo toan cho từng đứa con.

Tôi chỉ biết rằng, bằng một cách nào đó, mẹ đã đưa tất cả chúng tôi lớn lên.

Mẹ nuôi chúng tôi bằng những gì mẹ có.

Dạy chúng tôi bằng những điều mẹ biết.

Và quan trọng nhất, mẹ dạy chúng tôi cách làm người.

Mười một người con rồi cũng lần lượt trưởng thành.

Có người trở thành cán bộ Nhà nước.

Có người làm giáo viên.

Phần lớn anh chị em tôi gắn bó với nghề dạy học. Các con dâu, con rể cũng phần lớn là giáo viên phổ thông.

Còn tôi là người duy nhất đi theo ngành Y.

Nhưng rồi cuối cùng, tôi cũng trở thành một nhà giáo.

Nhìn lại cuộc đời mẹ, tôi nghĩ điều mẹ có thể tự hào nhất không phải là các con có chức vụ gì hay có bao nhiêu tiền.

Mà là những đứa con mẹ sinh ra đều đã trưởng thành, có nghề nghiệp và sống có ích.

Mẹ không có bằng cấp để nói rằng mình đã đào tạo 11 người.

Nhưng cuộc đời mẹ chính là một “trường học” đặc biệt.

Ở đó, chúng tôi học bài học đầu tiên về tình yêu thương, sự hy sinh và trách nhiệm.

3. Đến khi mẹ già, chúng ta mới hiểu mình vẫn là những đứa trẻ

Có một điều rất lạ trong tình mẫu tử.

Dù chúng ta bao nhiêu tuổi, có gia đình riêng, có công việc, có vị trí xã hội thế nào, đứng trước mẹ, chúng ta vẫn chỉ là một đứa con.

Mẹ đau, ta lo.

Mẹ ốm, ta sốt ruột.

Mẹ phải phẫu thuật, ta hồi hộp chờ đợi.

Chỉ một câu:

“Mẹ ổn rồi.”

cũng đủ khiến lòng người con nhẹ đi rất nhiều.

Có lẽ bởi trong sâu thẳm mỗi người, mẹ luôn là một phần không thể thay thế.

Cha mẹ già đi từng ngày, nhưng chúng ta đôi khi không nhận ra.

Cho đến một ngày, mái tóc mẹ bạc trắng.

Bước chân mẹ chậm lại.

Đôi mắt mẹ không còn tinh anh như trước.

Bàn tay từng chăm sóc cả gia đình nay không còn khỏe.

Và rồi một lần mẹ ngã.

Một lần nằm viện.

Một ca phẫu thuật.

Lúc ấy, ta mới chợt hiểu:

Mẹ thực sự đã già.

4. Ai còn mẹ, xin đừng đợi đến ngày mất mẹ mới biết thương mẹ

Tôi viết những dòng này không chỉ để kể câu chuyện về mẹ mình.

Tôi muốn nhắn với các em sinh viên, với những người trẻ và với tất cả những ai đang còn cha mẹ:

Hãy yêu thương cha mẹ khi còn có thể.

Đừng nghĩ rằng cha mẹ còn khỏe thì ngày mai về thăm cũng được.

Đừng nghĩ rằng hôm nay bận, hôm khác gọi điện cũng không sao.

Đừng nghĩ rằng mẹ lúc nào cũng ở đó.

Bởi cuộc đời không báo trước cho chúng ta đâu là lần cuối.

Lần cuối mẹ gọi điện.

Lần cuối mẹ ngồi chờ con về ăn cơm.

Lần cuối mẹ đứng trước cửa nhìn theo con.

Lần cuối con được nghe mẹ gọi tên mình.

Chúng ta không biết.

Vì vậy, khi còn có thể, hãy về thăm mẹ.

Khi còn có thể, hãy gọi cho mẹ.

Khi mẹ nói một câu mình đã nghe hàng trăm lần, hãy kiên nhẫn nghe thêm một lần nữa.

Khi mẹ già, có thể mẹ sẽ hỏi đi hỏi lại một điều.

Có thể mẹ kể một câu chuyện nhiều lần.

Có thể mẹ chậm chạp hơn.

Có thể mẹ không còn nhớ được nhiều điều.

Xin đừng khó chịu.

Bởi đã có một thời, chính mẹ cũng kiên nhẫn với chúng ta như thế.

Chúng ta từng khiến mẹ mất ngủ.

Từng khóc giữa đêm để mẹ thức dậy.

Từng ốm đau để mẹ lo lắng.

Từng mắc lỗi để mẹ dạy bảo.

Từng bước những bước chân đầu tiên trong vòng tay mẹ.

Và mẹ chưa bao giờ nói:

“Con làm phiền mẹ quá.”

5. Có mẹ để chăm sóc cũng là một hạnh phúc

Trong những ngày mẹ nằm viện, tôi nghĩ rất nhiều về điều này.

Nhiều người nói chăm sóc cha mẹ già là trách nhiệm.

Đúng.

Nhưng nếu chỉ xem đó là trách nhiệm thì có lẽ vẫn chưa đủ.

Được chăm sóc cha mẹ khi họ về già cũng là một hạnh phúc.

Bởi không phải ai cũng còn cha mẹ để chăm sóc.

Có những người chỉ mong một lần nữa được nghe tiếng mẹ gọi.

Có những người sẵn sàng đánh đổi rất nhiều để được trở về căn nhà cũ, ngồi bên mẹ và nghe mẹ kể một câu chuyện đã cũ.

Nhưng thời gian không quay trở lại.

Mẹ tôi năm nay 85 tuổi.

Sau ca phẫu thuật này, điều tôi mong nhất không phải điều gì lớn lao.

Tôi chỉ mong mẹ khỏe hơn, có thể trở về nhà, được ngồi trong căn nhà quen thuộc, được nhìn thấy con cháu, được nghe tiếng mọi người trò chuyện.

Và chúng tôi, những người con, vẫn còn có cơ hội chăm sóc mẹ thêm một thời gian nữa.

Thế là đủ.

6. Tháng Vu Lan, xin đừng chỉ cài một bông hoa lên ngực áo

Tháng Bảy âm lịch lại về.

Mỗi mùa Vu Lan, người ta nhắc nhiều đến hai chữ “báo hiếu”.

Có người cài lên ngực áo một bông hoa hồng đỏ vì còn mẹ.

Có người lặng người trước bông hoa màu trắng vì mẹ đã đi xa.

Nhưng tôi nghĩ, ý nghĩa của Vu Lan không nằm ở màu của một bông hoa.

Điều quan trọng hơn là:

Khi còn mẹ, chúng ta đã làm gì cho mẹ?

Báo hiếu không nhất thiết phải là những món quà đắt tiền.

Đôi khi chỉ là một cuộc điện thoại.

Một bữa cơm cùng mẹ.

Một lần đưa mẹ đi khám.

Một chuyến về thăm nhà.

Một câu hỏi:

“Mẹ có khỏe không?”

Hay đơn giản là ngồi bên mẹ thêm một lúc.

Cha mẹ già không cần chúng ta chứng minh mình thành đạt đến đâu.

Có lẽ điều họ cần nhất là biết rằng:

Con mình vẫn nhớ đến mình.

7. Hãy dạy con cháu biết yêu thương cha mẹ

Tôi cũng nghĩ rằng lòng hiếu kính không nên chỉ dừng lại ở thế hệ chúng ta.

Nếu muốn con cháu sau này biết yêu thương cha mẹ, thì chính chúng ta phải cho chúng nhìn thấy điều đó từ hôm nay.

Hãy để con nhìn thấy ông bà được con cháu chăm sóc.

Hãy để trẻ hiểu rằng khi ông bà già yếu, gia đình không bỏ lại họ phía sau.

Hãy dạy con biết hỏi thăm ông bà, biết đỡ ông bà khi đi lại, biết ngồi nghe ông bà kể chuyện.

Bởi hiếu kính không phải là một bài học chỉ được dạy bằng lời.

Nó được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng chính cách chúng ta sống.

Nếu hôm nay con nhìn thấy chúng ta yêu thương ông bà, ngày mai con sẽ hiểu cách yêu thương cha mẹ mình.

Đó mới là cách gìn giữ chữ “hiếu” lâu bền nhất.

Lời kết: Mẹ chỉ có một

Tôi viết những dòng này khi mẹ vẫn đang nằm trong bệnh viện.

Tôi không biết sau ca phẫu thuật này mẹ sẽ khỏe lại đến đâu.

Tôi cũng không biết chúng tôi còn bao nhiêu năm, bao nhiêu tháng, hay bao nhiêu ngày được ở bên mẹ.

Nhưng tôi biết mình may mắn.

Bởi tôi vẫn còn mẹ.

Và khi còn mẹ, tôi vẫn còn cơ hội để nói lời yêu thương, còn cơ hội để chăm sóc, còn cơ hội để báo đáp một phần nhỏ những gì mẹ đã dành cho mình suốt cuộc đời.

Có thể chúng ta đã trưởng thành.

Có thể chúng ta đã có những thành công riêng.

Có thể chúng ta đã trở thành những người cha, người mẹ.

Nhưng trong mắt mẹ, chúng ta vẫn là những đứa con ngày nào.

Và với mỗi người con:

Mẹ chỉ có một.

Vì vậy, nếu hôm nay bạn vẫn còn mẹ, xin hãy biết rằng mình đang hạnh phúc.

Hãy yêu thương mẹ khi còn có thể.

Hãy về thăm mẹ khi còn có thể.

Hãy chăm sóc mẹ khi mẹ còn cần đến mình.

Đừng chờ đến một ngày chỉ còn biết đứng trước di ảnh mẹ, đặt một nén nhang rồi tự hỏi:

“Giá như ngày ấy mình dành cho mẹ thêm một chút thời gian…”

Bởi thời gian có thể cho chúng ta rất nhiều thứ.

Nhưng không bao giờ trả lại được một người mẹ đã mất.

Và có lẽ, điều giản dị nhất mỗi người có thể làm để xứng đáng với công ơn sinh thành là sống tử tế, yêu thương cha mẹ và truyền lại lòng hiếu kính ấy cho con cháu mình.

Bởi từ bao đời nay, người Việt vẫn nhắc nhau:

Công cha như núi Thái Sơn,
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.
Một lòng thờ mẹ kính cha,
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.

Ai còn mẹ, xin hãy trân quý.
Ai còn cha, xin hãy yêu thương.
Bởi được còn cha mẹ để chăm sóc — đó đã là một trong những hạnh phúc lớn nhất của đời người./.

DsCKI. Nguyễn Quốc Trung